Standardowy program — Zurych, Lucerna, Interlaken, Zermatt — skupia większość odwiedzających na kilku procentach powierzchni kraju. Te dwanaście miejsc jest dostępnych, obsługiwanych transportem publicznym i najczęściej niemal pustych.
Ticino i Mesolcina
- Val Bavona. Najbardziej kamienista dolina Alp, w której większość przysiółków do dziś nie ma przyłącza elektrycznego. Dwanaście granitowych osad zwanych terre, a między nimi wodospady spadające prosto ze ściany.
- Lavertezzo w dolinie Verzaski. Kamienny most o dwóch łukach, Ponte dei Salti, nad szmaragdową wodą. Przyjedź wcześnie; od jedenastej jest tłok, a woda ma dwanaście stopni także w sierpniu.
- Soglio w Val Bregaglia. Kamienna wioska nad dnem doliny, naprzeciw grupy Sciora. Segantini nazywał ją progiem raju; rodzina Giacomettich pochodziła z tej doliny.
Grisons
- Klasztor Świętego Jana w Müstair, założony około 775 roku pod Karolem Wielkim, z największym zespołem fresków karolińskich w Europie. Dziedzictwo UNESCO i praktycznie bez odwiedzających.
- Val Fex i Szwajcarski Park Narodowy: koziorożce, orłosępy i najsurowszy reżim ochronny w Alpach — schodzenie ze szlaku jest zabronione.
- Bergün i linia Albula z tunelami spiralnymi; zimą droga przez przełęcz zamienia się w oświetlony tor saneczkowy.
Jura i Szwajcaria zachodnia
- Creux du Van, naturalny amfiteatr skalny o wysokości 160 metrów i kilometrze szerokości nad Jurą Neuchâteloise, z kozicami i koziorożcami. Dwie godziny pieszo z Noiraigue.
- La Chaux-de-Fonds i Le Locle, na liście UNESCO jako zaplanowane od podstaw miasta zegarmistrzowskie; wychował się tu Le Corbusier.
- Gruyères, miasteczko bez samochodów z zamkiem, serowarnią i — nieoczekiwanie — muzeum H. R. Gigera, twórcy projektu Obcego.
Szwajcaria centralna i wschodnia
- Braunwald, wioska bez samochodów w kantonie Glarus, dostępna wyłącznie koleją linowo-terenową, naprzeciw Tödi.
- Biblioteka klasztorna w Sankt Gallen, sala rokokowa z 1767 roku ze 170 tysiącami woluminów i rękopisami z VIII wieku. Wchodzi się w filcowych kapciach.
- Alpy Appenzellskie i Seealpsee, z gospodą Aescher wbudowaną w ścianę — słynną ze zdjęć, a w terenie spokojnym dniem marszu.
I jeszcze dwa
Las Aletsch z limbami liczącymi ponad tysiąc lat, powyżej Riederalp. Oraz lodowiec Morteratsch ze ścieżką dydaktyczną, na której tabliczki znaczą rok, w którym lód sięgał tego miejsca: przejście od pierwszej tabliczki do dzisiejszego czoła zajmuje pół godziny i wyjaśnia zmianę klimatu lepiej niż jakikolwiek wykres.
Jak tam dojechać
- Niemal wszystko obsługuje autobus pocztowy, ale często zaledwie kilka kursów dziennie. Sprawdź rozkład i zapisz ostatni powrót
- W Val Bavona i dolinie Verzaski latem jeżdżą autobusy z Locarno; samochodem parkingi są pełne od dziesiątej
- Śpij na miejscu zamiast jechać na jeden dzień: w Müstair, Soglio i Braunwaldzie urok zaczyna się po ostatnim kursie
- Weź gotówkę. Bacówki i stragany samoobsługowe działają na skarbonkę zaufania